Psychoterapia integracyjna.

Czym jest integracja w psychoterapii?

Integracja w psychoterapii oznacza sposób pracy, w którym terapeuta nie ogranicza się do jednego nurtu teoretycznego, lecz korzysta z wiedzy i metod pochodzących z różnych podejść psychoterapeutycznych. Celem integracji nie jest przypadkowe stosowanie technik i pojęć ale lepsze rozumienie złożonych trudności pacjenta i dostosowanie terapii do jego indywidualnych potrzeb.

Różne nurty psychoterapii mówią o podobnych rzeczach innym językiem?

W wielu podejściach psychoterapeutycznych można znaleźć bardzo zbliżone opisy tego, co dzieje się w psychice człowieka, choć używa się różnych pojęć. Niezależnie od nurtu, większość współczesnych terapii zgadza się co do kilku podstawowych założeń:

• w terapii kluczowa jest relacja terapeutyczna i przymierze oraz motywacja i nadzieja

• symptomy, trudne zachowania i emocje to adaptacyjne strategie nabyte w konkretnym, życiowym kontekście

• pełniły istotną funkcję, zanim stały się kosztowne

• emocje były i są regulowane (lub nie) w relacji i przez ciało

• zmiana wymaga nowego, żywego doświadczenia.

  
  

Jak rozumiem integrację w psychoterapii?

W moim rozumieniu terapia integracyjna opiera się na trzech wzajemnie powiązanych obszarach pracy:

1. Relacja terapeutyczna

Bezpieczna, stabilna relacja jest podstawą każdej skutecznej terapii. To w relacji możliwe jest:

• regulowanie emocji,

• budowanie zaufania,

• doświadczanie nowych sposobów bycia z drugim człowiekiem.

Relacja jest fundamentalnym, ale nie zawsze jedynym mechanizmem zmiany.

2. Doświadczenie emocjonalne.

Jest dla mnie ważne, aby w każdej rozmowie uchwycić kawałek żywego doświadczenia emocjonalnego i pogłębić kontakt z emocjami, poprzez:

• zauważanie reakcji ciała,

• techniki doświadczeniowe, wizualizacje

• pracę z tym, co dzieje się „tu i teraz”.

  
  

3. Znaczenia i przekonania

W terapii wydobywamy na powierzchnię, opracowujemy i w razie potrzeby zmieniamy to, jak dana osoba:

• postrzega siebie i innych,

• rozumie relacje,

• interpretuje świat i własne reakcje.

Nierzadko stare schematy są nieelastyczne i „nie pasują” do obecnego życia. Pracujemy nad tym, aby dawna wiedza o sobie i świecie została zastąpiona nowymi, adaptacyjnymi, żywymi emocjonalnie przekonaniami.

Jak zachodzi zmiana w terapii integracyjnej?

W terapii integracyjnej zmiana jest często rozumiana jako proces stopniowej aktualizacji utrwalonych wzorców myślenia, reagowania emocjonalnego i zachowania, które powstały w określonych warunkach rozwojowych i relacyjnych, a obecnie nie są już pomocne.

W praktyce oznacza to, że:

• dawne sposoby reagowania, myślenia mogą zostać „wydobyte na powierzchnię”,

• pacjent doświadcza ich w nowy sposób,

• stopniowo zmieniają się emocje, reakcje ciała i przekonania.

Proces ten może dotyczyć:

• obrazu siebie,

• schematów występujących w relacjach z ludźmi,

• regulacji emocji,

• sposobów radzenia sobie w trudnych sytuacjach.

  
  

Czego możesz się spodziewać w terapii integracyjnej?

Osoby rozpoczynające terapię integracyjną mogą spodziewać się, że:

• terapia będzie dostosowana do ich indywidualnych potrzeb,

• tempo pracy będzie uwzględniało poczucie bezpieczeństwa,

• czasem praca będzie bardziej rozmową, a czasem będzie bardziej doświadczeniowa,

• terapeuta będzie wyjaśniał sens stosowanych metod,

• w trakcie procesu mogą pojawiać się różne techniki pracy,

• celem jest zrozumienie i zmiana tego, co przestało być pomocne.

  
  

Jakich kompetencji wymaga terapia integracyjna?

Psychoterapia integracyjna stawia przed terapeutą duże wymagania. Nie polega ona na swobodnym łączeniu metod, lecz na świadomym i odpowiedzialnym korzystaniu z różnych podejść w oparciu o wiedzę kliniczną, doświadczenie oraz rozumienie mechanizmów psychopatologii.

Wiedza teoretyczna i kliniczna

Terapeuta integracyjny posiada:

• solidne wykształcenie psychoterapeutyczne,

• znajomość różnych nurtów psychoterapii i ich założeń,

• wiedzę z zakresu psychopatologii i rozwoju psychicznego.

  
  

Umiejętność doboru adekwatnych technik

Terapia integracyjna wymaga znajomości różnych technik terapeutycznych oraz umiejętności ich świadomego stosowania.

Terapeuta integracyjny:

• dobiera metody do aktualnych potrzeb pacjenta,

• rozumie, dlaczego dana interwencja jest stosowana,

• potrafi zmieniać sposób pracy wraz z rozwojem procesu terapeutycznego.

Nie chodzi o chaotyczne stosowanie losowych technik, lecz o świadome użycie odpowiedniego narzędzia w odpowiednim momencie.

Podsumowanie

Integracja w psychoterapii nie oznacza braku struktury, koncepcji teoretycznej ani przypadkowego łączenia metod. Jest to podejście oparte na współczesnej wiedzy psychologicznej i psychoterapeutycznej, które zakłada, że:

• różne nurty psychoterapii opisują podobne mechanizmy ludzkiego funkcjonowania, posługując się różnym językiem,

• trudności, z którymi zgłaszają się pacjenci, są często złożone i wielowymiarowe,

• terapeuta rozumie problemy pacjenta w sposób szeroki, uwzględniając ich różne poziomy,

• skuteczna terapia bierze pod uwagę emocje, zachowania, myśli, ciało, nadawane znaczenia, przekonania oraz relacje,

• ważne w procesie zmiany są nowe, znaczące emocjonalnie doświadczenia,

• warto korzystać z dostępnych, wypracowanych i sprawdzonych klinicznie technik terapeutycznych w sposób dopasowany do potrzeb pacjenta.

Barbara Pęszkal